Overzicht per gewest
Vlaanderen
In Vlaanderen geldt sinds 2 oktober 2023 de Gewestelijke Stedenbouwkundige Verordening (GSV) Hemelwater voor nieuwbouw en ingrijpende verbouwingen. Alleen wanneer het hemelwater in de onverharde zone kan infiltreren zonder dat er een afvoersysteem aangelegd is, vervalt de verordening. De oppervlakte van deze onverharde zone moet minstens ¼ zijn van de afwaterende oppervlakte en er mogen geen ondergrondse constructies aanwezig zijn.
Voor bouwpercelen groter dan 120 m² is een infiltratievoorziening verplicht. De verordening stelt daarbij duidelijk dat de voorkeur uitgaat naar bovengrondse infiltratie, zoals een waterdoorlatende verharding.
Waterdoorlatende verharding:
- laat regenwater ter plaatse infiltreren,
- helpt om overbelasting van de riolering te vermijden,
- kan in bepaalde situaties volstaan als (gedeeltelijke) infiltratievoorziening.
Belangrijk voordeel: correct aangelegde waterdoorlatende verharding moet niet altijd worden meegerekend bij de dimensionering van een regenwaterput of infiltratievoorziening, afhankelijk van helling en afwatering.
Brussels Hoofdstedelijk Gewest
In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest bestaat geen exacte verplichting per materiaaltype, maar geldt wel het principe dat regenwater maximaal op het perceel moet worden vastgehouden en geïnfiltreerd. Op deze manier wil men ook het hitte-eilandeffect te bestrijden.
Bij nieuwbouw en heraanleg van verhardingen legt de regelgeving en de vergunningspraktijk sterk de nadruk op:
- beperking van verharde oppervlakken,
- toepassing van waterdoorlatende of waterpasserende verharding waar mogelijk,
- afkoppeling van regenwater van de riolering.
In veel Brusselse gemeenten is waterdoorlatende verharding de facto de voorkeursoplossing voor opritten, parkings en binnengebieden om aan de voorwaarden van het vergunningstraject te voldoen, zeker in zones met een verhoogd overstromingsrisico.
Lokale voorschriften kunnen hierbij strengere eisen opleggen dan het gewestelijk kader.
Wallonië
In Wallonië is er een Code de l’eau die het hemelwaterbeheer beschrijft. Ook de waterdoorlatende verhardingen worden hier besproken
Bij vergunningsaanvragen geldt het principe van de ladder van Lansink:
- regenwater moet op eigen terrein geïnfiltreerd of vertraagd afgevoerd worden,
- indien bovenstaande niet mogelijk, buffering van regenwater,
- indien bovenstaande niet mogelijk, afvoer (vertraagd) naar oppervlaktewater of een collectie regenwaterafvoer,
In de praktijk wordt waterdoorlatende verharding vaak opgelegd als voorwaarde in de vergunning wanneer infiltratie anders moeilijk te realiseren is. Een bindende regelgeving wordt dan ook opgelegd door de gemeenten.
Samengevat
- Vlaanderen: infiltratie is wettelijk verplicht bij de meeste percelen; waterdoorlatende verharding is een voorkeursoplossing binnen de GSV Hemelwater.
- Brussel: sterk gestuurd via vergunningsvoorwaarden; waterdoorlatende verharding is vaak noodzakelijk om goedkeuring te krijgen.
- Wallonië: focus op duurzaam regenwaterbeheer; waterdoorlatende verharding is een erkende en vaak opgelegde oplossing.