Poel 3 ligt er geschikt bij op 29 mei 2018.  Er zijn op dat moment geen larven in het water aangetroffen, wel liepen er tientallen net gemetamorfoseerde rugstreeppadden op de oever rond!

Ecologische ruimte creëren voor dieren met tijdelijke natuur

Aandacht voor de natuur is een niet te missen aspect van duurzaamheid. Wienerberger investeert daarom volop in tijdelijke natuur. Daarmee kunnen we tijdens actieve ontginningen een habitat geven aan heel wat planten en dieren. Maar wat houdt ‘tijdelijke natuur’ juist in en hoe gaan we te werk? 

Het belang van tijdelijke natuur 

Heel vaak vestigen beschermde dier- en plantensoorten zich spontaan in onze ontginningen. Ze zijn gebonden aan heel voedselarme en dynamische leefomstandigheden die zo eigen zijn aan onze groeves. Net daar vervult tijdelijke natuur een essentiële functie. Met andere woorden nemen we geen maatregelen om beschermde soorten uit ontginningsgebieden te weren, maar creëren we net ecologische ruimte. Tijdelijke natuur biedt dan ook een scala van voordelen*:

  • Het creëren van een geschikte biotoop voor pioniers- en vroege soorten. De gunstige omstandigheden worden volledig benut, terwijl populaties verstevigen.
  • Het bieden van een geschikte habitat en zo ook de overleving van verschillende soorten. Dat is zeker belangrijk voor zeldzame diersoorten, die anders geen of een onvoldoende geschikt leefgebied vinden. 
  • Een duurzaam behoud van de genetische variatie van een populatie. Door een sterke groei van de populatie in tijdelijke natuur, verstevigt die eerste in aantal. Of neemt de genetische diversiteit minder snel af en is de populatie minder kwetsbaar voor veranderingen. 

 

Herbestemming

En wat nadien? Wel, de bepaalde duur van dit type natuurontwikkeling is zeer belangrijk. Zo is elke ontginning per definitie tijdelijk, en zo ook de natuur die op die plaats tot stand komt. Maar het positieve effect op de natuur is blijvend. Na elke exploitatie realiseren we bij Wienerberger telkens een herbestemming. In de meeste gevallen is dat als natuur- of landbouwgebied.

Vóór de definitieve inrichting van de nabestemming gebeurt een inventarisatie van het terrein, en waar mogelijk het verplaatsen van minder mobiele soorten. De herinrichting gebeurt sowieso buiten het broedseizoen. Zo worden broedende dieren niet gestoord. 

 

Praktijkvoorbeelden uitgelicht

Recent kreeg Wienerberger als één van de eerste Vlaamse exploitanten een vergunning voor tijdelijke natuurontwikkeling op haar groeve in Rollegem. We werden hierin begeleid door het ecologisch adviesbureau Corridor. Op die manier bieden we ondertussen een tijdelijk habitat aan heel wat dieren. Want hun leefgebied staat vaak onder druk. 

Rugstreeppad in de actieve kleigroeve van Wienerberger in Rumst
Rugstreeppad in de actieve kleigroeve van Wienerberger in Rumst

Voor de tijdelijke natuurontwikkeling in Rumst werkte Wienerberger dan weer nauw samen met ANB (Agentschap Natuur en Bos), Natuurpunt, deputatie Antwerpen en de gemeenten Boom en Rumst. Welke maatregelen we precies hebben getroffen? Ter ondersteuning van de Rugstreeppad hebben we tijdelijk een aantal poelen ingericht. Dat deden we in de actieve groeve van Wienerberger, hieronder aangegeven in de zones 1 tot en met 9. 

Zicht op de werken voor de aanleg van laagtes voor de Rugstreeppad
Zicht op de werken voor de aanleg van laagtes voor de Rugstreeppad
Poel 3 ligt er geschikt bij op 29 mei 2018.  Er zijn op dat moment geen larven in het water aangetroffen, wel liepen er tientallen net gemetamorfoseerde rugstreeppadden op de oever rond!
Poel 3 ligt er geschikt bij op 29 mei 2018. Er zijn op dat moment geen larven in het water aangetroffen, wel liepen er tientallen net gemetamorfoseerde rugstreeppadden op de oever rond!
Op 29 mei 2018 was dit eisnoer van de Rugstreeppad aanwezig in een kale gracht in deelgebied 9, terwijl op de oever van de gracht al tientallen gemetamorfoseerde padjes rondliepen. Ook zaten er larven in het water.
Op 29 mei 2018 was dit eisnoer van de Rugstreeppad aanwezig in een kale gracht in deelgebied 9, terwijl op de oever van de gracht al tientallen gemetamorfoseerde padjes rondliepen. Ook zaten er larven in het water.
Op meerdere plekken waren larven rugstreeppad al gemetamorfoseerd tot juveniele rugstreeppadden. Die  zijn slechts ca. 5 tot 10 mm groot! Ze lopen overdag rond op de oever van de waterpartij. En op die manier verzekerden we lokaal een succesvolle voortplanting.
Op meerdere plekken waren larven rugstreeppad al gemetamorfoseerd tot juveniele rugstreeppadden. Die zijn slechts ca. 5 tot 10 mm groot! Ze lopen overdag rond op de oever van de waterpartij. En op die manier verzekerden we lokaal een succesvolle voortplanting.

In functie van het voortschrijdend front van de ontginning en de opvulling, schuiven de locaties van de poelen mee op in tijd en ruimte. De jaarlijkse monitoring van Natuurpunt en ANB geeft een duidelijk beeld van de resultaten. Denk maar aan de evolutie van het aantal rugstreeppadden, maar ook de staat van de poelen. Op basis van het advies van bovenvermelde begeleidingsgroep, voeren we regelmatig enkele optimalisatiewerken uit. Waar mogelijk leggen we ook nieuwe poelen aan.

Het is duidelijk: met tal van ecologische ontwikkelingskansen én de garantie op een vlotte uitvoering van de werkzaamheden, winnen zowel de natuur als Wienerberger.

*De vermelde voordelen werden oorspronkelijk in kaart gebracht door Lieve Vriens

Andere duurzame realisaties van Wienerberger België (2019)

Lees meer

Altijd op de hoogte

Registreer en we houden u op de hoogte van de laatste nieuwtjes en bijkomend advies.