Post-authorization clay quarry
Photography of ripening clay on the clay mound

Dankzij tijdelijke natuur ecologische ruimte creëren voor dieren

Ook aandacht (hebben) voor de natuur valt onder de noemer ‘duurzaamheid’ . Recent bekwam Wienerberger als één van de eerste exploitanten in Vlaanderen een vergunning voor tijdelijke natuurontwikkeling op haar groeve te Rollegem. 

Hierdoor wordt tijdelijk een habitat geboden aan heel wat soorten waarvan het leefgebied onder druk staat, hetgeen onmiskenbaar een voordeel is voor de natuur. Het ecologisch adviesbureau Corridor zorgde voor de begeleiding. 

 

Wat is tijdelijke natuur?

Tijdelijke Natuur is een nieuw concept dat inhoudt dat er tijdelijk natuurontwikkeling wordt toegelaten, in afwachting van de uiteindelijke bestemmingsrealisatie van een terrein. Op een later moment kan de ontstane natuur weer worden weggenomen, met een maximale rechtszekerheid voor de initiatiefnemer.

Ontginningen zijn bij uitstek locaties waar zich beschermde soorten vestigen die gebonden zijn aan heel dynamische leefomstandigheden. Doordat de ontginning per definitie tijdelijk is, is ook de natuur die zich ontwikkelt tijdelijk van aard. Na de ontginningsfase wordt er namelijk steeds een nabestemming gerealiseerd, wat in dit geval landbouwgebied zal zijn.

Tijdelijke natuur vormt een veilige haven voor de natuur en het bedrijf, die zowel ontwikkelingskansen geeft voor de natuur als werkingszekerheid voor het bedrijf.

 

De voordelen van 'tijdelijke natuur'

Het voorkomen van beschermde soorten zonder die te kwetsen, kan in een ontginningssite voor problemen in de uitbating zorgen. In plaats van maatregelen te nemen om beschermde soorten uit het ontginningsgebied te weren (bijvoorbeeld newtfencing: het plaatsen van een omheining om salamanders te weren), wil Wienerberger natuurontwikkeling net wél mogelijk maken binnen de dynamische omstandigheden van een kleiontginning. 

Tijdelijk natuur heeft onmiskenbaar uitgebreide ecologische voordelen (Lieve Vriens, 2013):

  • In veel gevallen is tijdelijke natuur een geschikte biotoop voor pioniers- en vroege soorten. De gunstige omstandigheden worden ten volle benut en de populaties worden verstevigd.
  • Door een sterke groei van de populatie in tijdelijke natuur verstevigt de populatie in aantal of neemt de genetische diversiteit minder snel af, wat bijdraagt aan een duurzaam behoud van de genetische variatie van een populatie.
  • Tijdelijke natuur kan van belang zijn voor een aantal zeldzame soorten, die anders geen of een te weinig geschikte habitat vinden.
  • Tijdelijke natuur is een extra habitatvlek waar soorten zich kunnen vestigen als andere habitatvlekken minder geschikt geworden zijn, en draagt dus bij aan de overleving van de soort. 

 

En wat nadien?

Na de ontginnings- en opvulfase wordt de nabestemming landbouw gerealiseerd. Voorafgaand aan de realisatie van de nabestemming wordt het terrein geïnventariseerd en worden waar mogelijk minder mobiele soorten verplaatst. De herinrichting gebeurt sowieso buiten het broedseizoen om de broedende dieren niet te storen.

Andere duurzame realisaties van Wienerberger België (2018)

Lees meer